Pokazywanie postów oznaczonych etykietą 2025-04. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą 2025-04. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 29 kwietnia 2025

Gość Drakuli

Strącona poprzeczka

Artykuł należy do cyklu „XX lat Biblioteki grozy wydawnictwa C&T”. Odcinek czternasty.

Musiało w końcu kiedyś dojść do tej sytuacji. Któryś tom „Biblioteki grozy” wydawnictwa C&T musiał się kiedyś okazać najsłabszy z dotychczasowych. „Gość Draculi” Brama Stokera niestety taki jest – ale i tak czyta się to całkiem nieźle.  

Zbiór ukazał się w 1914 roku, dwa lata po śmierci autora. Zadbała o to Flaurence Stoker, wdowa po zmarłym i wykonawczynie jego testamentu. „Gość Drakuli” zawiera dziewięć opowiadań – pięć publikowanych było w latach dziewięćdziesiątych poprzedniego wieku, a cztery miały swój pierwszy raz dopiero w tym zbiorze. Wspomniane lata dziewięćdziesiąte to słynny „Dracula”, jeden z moich wyrzutów sumienia, powieść cały czas nie przeczytana choć – wiadomo – treść znam z ekranizacji. Bram Stoker nie był oczywiście autorem jednego przeboju, choć tak jest czasem kojarzony. Na „Draculę” przyjdzie czas, na razie czytamy o jego gościu, czyli… Jonathanie Harkerze.

niedziela, 27 kwietnia 2025

Hulk. vol. 5

Starship Hulk


Recenzja powstała przy współpracy z portalem Esensja i została tam pierwotnie zamieszczona.

Hulk jest bohaterem dającym całkiem sporo możliwości scenarzystom Marvela. W najnowszej inicjatywie o nazwie „Marvel Fresh” było jak do tej pory rewelacyjnie. Autor omawianego dziś albumu, Donny Cates, nie mógł się oczywiście opędzić od komentarzy i porównań z jego poprzednikiem Alem Ewingiem. Od razu uprzedzam – wypadł słabiej, bo z komiksem Ewinga trudno konkurować, ale i tak dał radę. Wbrew wielu opiniom.

W czerwcu 2001 Donny Cates napisał bardzo dobrze przyjętego „Króla w czerni” – świetną puentę swojego runu w serii „Venom”. Wspomniany Al Ewing w grudniu tego samego roku zakończył genialnego „Nieśmiertelnego Hulka” – sukces był tak wielki, że Marvel postanowił kuć żelazo, póki gorące i od razu wystartować z nową serią. Do napisania scenariuszy „Hulka” (takiego bezprzymiotnikowego, opatrzonego dopiskiem „vol. 5” – bo to już piąta seria) zatrudniono Donny’ego Catesa, a rysowanie serii powierzono Ryanowi Ottleyowi. Grafik ten zdobył wielką popularność z powodu swej rewelacyjnej roboty przy „Invincible” z Image Comics – w najnowszym „Hulku” spisał się zgodnie z oczekiwaniami: znakomicie. Donny Cates również był na fali – równocześnie z „Hulkiem” pisał też „Thora”, co nie jest bez znaczenia w kontekście omawianego dziś albumu.

czwartek, 24 kwietnia 2025

Syreny z Tytana

Ofiary ciągu przypadków


Druga powieść Kurta Vonneguta ukazała się dopiero siedem lat po pierwszej. Moglibyśmy już w „Pianoli” doszukiwać się cech science fiction, ale tak naprawdę dopiero „Syreny z Tytana” możemy zaszeregować do tej konwencji literackiej. Choć i tak elementy fantastycznonaukowe nie są tu najważniejsze – są pretekstowe i umowne. Znaczy – są tylko narzędziami. Jesteśmy tak daleko od hard s-f jak to tylko możliwe – co w przypadku fantastycznych powieści Kurta Vonneguta jest oczywiście normą.

Pewien bogaty, żonaty i szukający w życiu „czegoś więcej” człowiek, Winston Niles Rumfoord z Nowej Anglii, poleciał ze swoim psem w kosmos. Próbował tam odnaleźć szeroko pojętą „prawdę o świecie” – co zresztą cała ludzkość robi od tysięcy lat. Znalazł więcej niż się spodziewał – tajemnicze, niezrozumiałe zjawisko o nazwie „infndybuła chronosyklastyczna”, zawierające wszystkie możliwe subiektywnie wyrażane prawdy o wszechświecie. Rumfoord i jego pies zostali zamienieni w falę prawdopodobieństwa rozciągającą się od naszego Słońca aż do Betelgezy (nie wiadomo czemu akurat tak) – istnieją w każdym możliwym miejscu i czasie, znają przeszłość i przyszłość. Gdy falę przecina jakieś ciało niebieskie następuje na nim swego rodzaju kolaps funkcji falowej i dochodzi do materializacji naszych niewydarzonych astronautów. Przy czym – co znamienne – na Tytanie, jednym z księżyców Saturna, Rumfoord i jego pies występują w fizycznej postaci na stałe.

niedziela, 20 kwietnia 2025

Batman. Mroczne zwycięstwo

Bezsenność w Gotham


Recenzja powstała przy współpracy z portalem Esensja i została tam pierwotnie zamieszczona.

Egmont wznowił w zeszłym roku dwa genialne komiksy z Batmanem w roli głównej – obydwa napisane i narysowane przez dokładnie ten sam duet. Jeph Loeb i Tim Sale to przykład pary twórców, których kooperacja skazana była na sukces – panowie czuli postać Batmana jak mało kto i wiedzieli, jak należy o niej opowiadać. Najpierw było wspaniałe „Długie Halloween”, a potem nieustępujące mu jakością „Mroczne zwycięstwo”. Dziś czytamy to drugie.

„The Dark Victory” jest czternastoczęściową opowieścią pozostającą, podobnie jak jej poprzedniczka, poza obowiązującą fabularną ciągłością DC Comics. „The Long Halloween”, wydane w 1997 roku, słusznie okrzyknięto jednym z najważniejszych komiksów nie tylko w historii Batmana, ale i całego DC Comics. Historia ta, dziejąca się w świecie legendarnego „Roku pierwszego” Franka Millera, opowiada o walce pewnego nieoczywistego triumwiratu z przestępczością w Gotham City. Sojusz świeżo upieczonego komisarza Jima Gordona z prokuratorem okręgowym Harveyem Dentem i tajemniczym człowiekiem-nietoperzem wydaje się na pierwszy rzut oka niemożliwy – seryjny morderca, określony jako „Holiday” (bo zabijał w święta zapisane w kalendarzu), zostaje jednak powstrzymany i osadzony w Arkham. Cena, jaką musiała zapłacić wspomniana trójca, okazuje się bardzo wysoka – Harvey Dent, poparzony kwasem i zniszczony psychicznie, przechodzi na drugą stronę. Staje się „freakiem”, dziwolągiem, jakich cała masa obrodziła w Gotham City, spychając do defensywy dotychczasowych królów zbrodni w mieście – mafijne rodziny Falcone i Maroni. Barbarzyńcy znowu atakują Rzym – Two-Face, cesarz/konsul/generał - porzuca swe stanowisko i dołącza do agresorów. „Mroczne zwycięstwo” opowiada o konsekwencjach tej inwazji. Dotknęły one zarówno Jima Gordona, Batmana, jak i całe miasto.

czwartek, 17 kwietnia 2025

Prorok

Apokalipsa osobista


Recenzja powstała przy współpracy z portalem Esensja i została tam pierwotnie zamieszczona.

Postapokalipsa w stylu Lovecrafta nie jest nowym pomysłem. Robił to już chociażby Mike Mignola w swoim „B.B.P.O.”. Francuski twórca Mathieu Lauffray w latach 2000-2015 napisał i narysował komiks oparty na podobnych założeniach. My mamy okazję przeczytać go teraz – wydawnictwo Lost in Time wydało właśnie „Proroka”.

Album zbiorczy zawiera wszystkie cztery tomy historii, z których pierwszy Lauffray pisał razem z Xavierem Dorisonem, znanym u nas na przykład z „Zamku zwierzęcego”. Zaczyna się od razu jak u Lovecrafta – niejaki Jack Stanton, profesor Uniwersytetu Miscatonic (!), razem ze swoim mentorem, profesorem Alexandrem Kandelem, podróżuje przez Himalaje. Na szczycie Kanczendzongi znajdują gigantyczną grotę sprzed tysięcy lat, której budowa nie mogła być dziełem ludzkich rąk. Na ścianach odrażające rysunki, bluźniercze hieroglify, a na środku groty cyklopowe, przerażające posągi. Kandel umiera, jakby rażony gromem – Stanton wraca do Nowego Jorku, choć tylko fizycznie, bo duszę zostawił w Himalajach. Za wszelką cenę chce opublikować książkę o swoim (choć powinien pisać o wspólnym) odkryciu. Tuż przed publikacją jego przełomowej pracy, „która mogłaby zakwestionować całą koncepcję historii świata i człowieka”, zaczynają się dziać rzeczy niesłychane. Na świat przychodzi zagłada, a sam Stanton przenosi się do dziwnego miejsca – świata przyszłości, świata równoległego, świata wyimaginowanego… sam zdecydujesz, czytelniku, czego doświadczasz.

niedziela, 13 kwietnia 2025

Superman na wszystkie pory roku

Zbyt dobry, by był prawdziwy


Recenzja powstała przy współpracy z portalem Esensja i została tam pierwotnie zamieszczona.

Egmont wznawia „Supermana na wszystkie pory roku”. Pewnie trochę przyczyniła się do tego zapowiadana na lipiec kinowa premiera „Supermana” Jamesa Gunna. I bardzo dobrze, takie komiksy jak ten warto czytać i trzymać na półce w razie, gdyby naszła ochota na powtórkę. Niezależnie od pory roku.

Trzynastoodcinkowy genialny „Batman. Długie Halloween” zakończył się w grudniu 1997 roku. Jeph Loeb i Tim Sale byli u szczytu popularności, a rok 1998 miał stać pod znakiem drugiej wielkiej ikony DC Comics – Supermana. Tak też się stało – jesienią ukazał się czteroodcinkowy „Superman For All Seasons”, jeden z najlepszych komiksów z Człowiekiem ze Stali lat dziewięćdziesiątych. Cztery odcinki, cztery pory roku, czterech narratorów. Wszystko ładnie ułożone w pewną zamkniętą i wewnętrznie do siebie nawiązującą klamrę. „Wiosna” jest opowieścią Jonathana Kenta, przybranego ojca pewnego chłopca znalezionego osiemnaście lat temu w kapsule na środku pola. Chłopiec ów, Clark, kończy liceum i zaczyna zastanawiać się co dalej. Jego rosnące nadludzkie moce wydają się marnować w Smallville, małej mieścinie, której zagraża co jakiś czas jakieś tornado lub powódź, ale przecież w innych miejscach globu zagrożonych ludzkich istnień jest więcej. Jak chociażby w gigantycznym, nowoczesnym Metropolis.

czwartek, 10 kwietnia 2025

Cywilizacje. Kreta

Starcie cywilizacji


Recenzja powstała przy współpracy z portalem Esensja i została tam pierwotnie zamieszczona.

Wydawnictwo Lost in Time nadal odważnie i zdecydowanie inwestuje w komiks europejski i wydaje go nie byle jak – w wielkim formacie i świetnej jakości. Teraz przyszła pora na greckie mity – te prosto z czasów kultury minojskiej, ze starożytnej Krety i okolic.

Włoska scenarzystka komiksowa, Simona Mogavino, zaprasza swoich czytelników na wyspę Santoryn siedemnastego wieku przed naszą erą. Wtedy, w apogeum epoki brązu, ta leżąca na północ od Krety wyspa nosiła nazwę Thira i była prężnie rozwijającym się ośrodkiem wspomnianej już bardzo tajemniczej kultury minojskiej. Wchodziła ona już wówczas w relacje z nieco młodszą, ale potężniejszą kulturą mykeńską, czyli cywilizacją rozwiniętą w basenie Morza Egejskiego i bezpośrednio poprzedzającą archaiczny okres Starożytnej Grecji. Mykeńczycy, Achajowie, Hellenowie – czyli po prostu Grecy. Ich patriarchalny świat coraz śmielej najeżdżający minojską, matriarchalną Kretę niesie niechciane, ale niestety nieuniknione zmiany. Mogavino pisze nie tylko o starciu dwóch ideologicznie konkurencyjnych względem siebie kultur, ale i o konfrontacji człowieka z nieposkromioną naturą. Matką Naturą – surową rodzicielką, która nie kieruje się żadnymi sentymentami.

wtorek, 8 kwietnia 2025

Coś zabija dzieciaki. Tom 8

Historie uzupełniające


Recenzja powstała przy współpracy z portalem Esensja i została tam pierwotnie zamieszczona.

Ósmy tom „Coś zabija dzieciaki” przypomina swą konstrukcją tom czwarty. Podobnie jak wtedy, mamy do czynienia ze zbiorem pięciu pojedynczych, niepowiązanych ze sobą odcinków z akcją umiejscowioną w przeszłości.

„Pierwsza faza” serii „Something is Killing the Children” składała się z dwudziestu odcinków w czterech tomach zbiorczych. Piętnaście pierwszych stanowiło jedną, zwartą fabułę – pięć ostatnich retrospekcje. Faza druga (nieformalne określenie, ale dobrze oddające całe zagadnienie) to znów piętnaście odcinków zebranych w tomach od piątego do siódmego i album numer osiem z zeszytami 36-40. Ukazały się one między kwietniem a sierpniem 2024 roku i to na razie tyle. Co prawda w USA w listopadzie zeszłego roku ukazał się kolejny zeszyt, opatrzony numerem 0 (restart?), ale na pojawienie się kolejnego albumu zbiorczego w Polsce przyjdzie nam chyba trochę poczekać.

niedziela, 6 kwietnia 2025

Fury MAX. Tom 1

Przyznaj się, lubisz to


Recenzja powstała przy współpracy z portalem Esensja i została tam pierwotnie zamieszczona.

Garth Ennis opowie nam dziś, dlaczego Nick Fury nosi opaskę na lewym oku. Między innymi oczywiście – razem z rysownikiem Darickiem Robertsonem przedstawi nam dwie historie dowódcy słynnej organizacji S.H.I.E.L.D. Jedną dziejącą się współcześnie, drugą w czasach drugiej wojny światowej, kiedy to Fury miał dwadzieścia kilka lat i był sierżantem armii amerykańskiej.

Tak właściwie mamy tu do czynienia z bardzo fajnym nawiązaniem do komiksowych początków tej postaci w czasie wielkiej komiksowej rewolucji Marvela. W maju 1963 roku wystartowała seria „Sgt. Fury and his Howling Commandos” Stana Lee i Jacka Kirby’ego (bo kogóż innego?!), w której śledzić można było przygody specjalnej jednostki wojskowej walczącej z nazistami podczas wojny. Jednocześnie w grudniu tego samego roku Nick Fury zaczął występować w odnoszącej wówczas wielkie sukcesy serii „Fantastic Four” jako szpieg i jeden z najważniejszych agentów amerykańskiej organizacji S.H.I.E.L.D. Wydany właśnie przez Egmont pierwszy tom „Fury. MAX” przywołuje obydwie wersje Fury’ego. W dwóch sześcioodcinkowych opowieściach mamy do czynienia najpierw z podstarzałym, zgorzkniałym i zmęczonym życiem człowiekiem, który zjadł zęby na wszelkiego rodzaju tajnych misjach wywiadowczych, a potem z młodym, niedoświadczonym, ale niezwykle walecznym, żołnierzem. Fani komiksu amerykańskiego wiedzą, że Garth Ennis i Darick Robertson są autorami niesamowitych „Chłopaków” – wiedzą zatem, czego mogą się spodziewać. I dokładnie to otrzymują.

czwartek, 3 kwietnia 2025

Duch pani Crowl

Gawędy dziadka Le Fanu

Artykuł należy do cyklu „XX lat Biblioteki grozy wydawnictwa C&T”. Odcinek trzynasty.

„Duch pani Crowl”, kolejna pozycja w cyklu „Biblioteka grozy” wydawnictwa C&T, jest znów zbiorem opowiadań. Są to (jak do tej pory) teksty najstarsze, pochodzące z lat 1850-1870, czyli z okresu, w którym takie tuzy jak Algernon Blackwood, Artur Machen, Mary E. Wilkins Freeman czy Edith Wharton byli małymi dziećmi, albo się jeszcze nie narodzili. 

Autorem dwunastu zamieszczonych w zbiorze opowiadań jest Joseph Thomas Sheridan le Fanu. Urodził się w 1814 roku w Dublinie jako syn wykształconych i nieźle sytuowanych Irlandczyków – matki pisarki i ojca, duchownego protestanckiego. Należał zatem do tego samego pokolenia co Edgar Alan Poe, czyli do generacji dziadków większości autorów, jakich znajdziemy w „Bibliotece grozy”. Podczas lektury omawianego dziś zbioru nie czuć jednak stylistycznej odmienności wskazującej na sporo starszą metrykę autora – daje się co najwyżej zauważyć pewną manierę pisarską, czerpiącą wzorce z bardzo popularnej na przełomie osiemnastego i dziewiętnastego wieku literatury gotyckiej. Le Fanu znany jest najbardziej z „Carmilli” (którą inspirował się jego młodszy rodak, Bram Stoker, przy „Drakuli”), „Wujka Silasa”, czy wreszcie przygód „pierwszego okultystycznego detektywa w historii literatury”, czyli Doktora Martina Hesseliusa (wspominałem o nim przy okazji „Tropiciela duchów”).