Władca much

Zło nie przychodzi z zewnątrz

Władca much to Belzebub, demon, dawny zły duch Kanaanu, później utożsamiony z Szatanem w chrześcijańskim wydaniu. „Władca much” to również powieść Williama Goldinga – jedna z najważniejszych w literaturze brytyjskiej. Pojawiający się w niej obcięty łeb dzikiej świni, nad którym krążą muchy, jest symbolem nierozerwalnie z nią związanym. 

Jest też symbolem nieokreślonej siły, która powoduje natychmiastowy upadek i unieważnienie wszelkich cywilizacyjnych wartości w warunkach, gdy przestają istnieć granice moralne wytyczone przez prawo, umowę społeczną i realną groźbę poniesienia konsekwencji za czyny. Fabuła „Władcy much” jest prosta i w swej prostocie genialna. Grupa dwudziestu, może trzydziestu chłopców, jakimś cudem ocalała z katastrofy samolotu, który rozbił się na bezludnej wyspie, gdzieś z dala od wszelkiej cywilizacji. Najmłodsi mają pięć, może sześć lat, najstarsi po dwanaście. Chłopcy szybko wybierają na wodza Ralfa z najstarszej grupy – rozsądnego i pragnącego w jakiś sposób doprowadzić do ich ewakuacji z wyspy. Wtóruje mu Prosiaczek, otyły, chorowity i niedowidzący, ale niezwykle inteligentny chłopak, który jednak ze względu na swe niedomagania jest raczej obiektem kpin niż materiałem na zastępcę wodza. Jest też Simon, wrażliwy i chyba „widzący więcej niż inni” outsider. No i są chórzyści, na czele których stoi Jack, nie znoszący sytuacji, w której to nie on jest szefem. 

Sinobrody

Sztuka z duszą

„Sinobrody, autobiografia Rabo Karabekiana (1916-1988)”, wydana w USA w roku 1987, jest spowiedzią życia w postaci niechronologicznego strumienia świadomości. Narratorem jest malarz, twórca ekspresjonizmu abstrakcyjnego, znany nam już z „Śniadania mistrzów” – Rabo Karabekian, syn ormiańskich imigrantów cudem ocalałych z wiadomej rzezi. Nie ma w „Sinobrodym” fantastyki, nie znajdziemy w niej Kilgore’a Trouta, zapomnijcie o surrealizmie – jest groteskowa, satyryczna, wymagająca nieco dystansu autobiografia.

Rabo Karabekian jest już stary i samotny. Siedzi całymi dniami w swym wielkim domostwie w otoczeniu abstrakcyjnych obrazów i czasem odwiedza go Paul Slazinger, pisarz-nieudacznik. Do zrobienia rozrachunku z własnego życia skłoniła go znajomość z energiczną, bezczelną i zbyt pewną siebie kobietą – Circe Berman. Rabo został zdominowany przez Circe całkowicie – jednego postanowienia trzyma się jednak uparcie. Nikt za jego życia nie może wejść do starej kartoflarni obok domu. Tam Rabo przechowuje coś tajemniczego, zakazanego – „coś większego od koszyka na pieczywo, a zarazem mniejszego od planety Jowisz”. Jest niczym tytułowy Sinobrody, nie pozwalający zaglądać swoim kolejnym żonom do tajemniczego pomieszczenia pod karą śmierci.

Ultimate X-Men. Tom 3

Most Brooklyński i moralność w ruinie

Recenzja powstała przy współpracy z portalem Esensja i została tam pierwotnie zamieszczona.

Trzeci tom „Ultimate X-Men” zamyka run Marka Millara i otwiera drzwi dla Briana Michaela Bendisa. Millar wpadł do uniwersum mutantów, wyważając drzwi razem z futryną. Jego scenariusze były odważne i bezkompromisowe, choć czasem trochę za bardzo „edgy” – kontrowersyjne dla kontrowersji i ponad miarę wystawiające na próbę starych czytelników. I jak to zwykle bywa w przypadku nowych tytułów powiązanych z grupą X-Men, zaczęło się od starcia z Magneto, największym wrogiem wszech czasów.

W pierwszym tomie Magneto „umarł”, a w drugim „zmartwychwstał”. Gdy Charles Xavier i jego grupa młodocianych mutantów pokonali mistrza magnetyzmu i jego Bractwo, cały świat zobaczył, jak straszliwy Erik Lehnsherr zostaje zabity. Tak naprawdę Profesor X ustanowił blokady w jego umyśle, czyniąc z niego ludzką marionetkę, i ukrył go gdzieś w mało oczywistym miejscu. Pod koniec drugiego tomu Bractwo Mutantów przywraca swego starego wodza do ustawień fabrycznych. Magneto jest żądny krwi – nie tylko X-Men, ale i reszty rodzaju ludzkiego. Trzeci tom rozpoczyna się wielką manifestacją mocy – Most Brooklyński zostaje wysadzony w powietrze, grzebiąc pod gruzami lub w wodach East River setki ludzi. Rozpoczyna się wielka kampania Magneto, mająca na celu całkowite podporządkowanie lub eksterminację naszego gatunku.

Lady Baltimore. Tom 1. Królowe czarownic

Trochę na siłę

Recenzja powstała przy współpracy z portalem Esensja i została tam pierwotnie zamieszczona.

Mike Mignola uwielbia wysyłać swoich bohaterów na polowania. Najczęściej to oni występują w roli łowców, choć czasem role się odwracają. Potwory, które szczególnie mocno zasiedliły kreowane przez niego uniwersa, często przejmują inicjatywę w tej wspólnej „zabawie”. W najnowszej serii Egmontu na polowanie rusza kobieta, nieustraszona łowczyni czarownic.

Najbardziej znanym uniwersum Mike’a Mignoli jest oczywiście świat „Hellboya” i „B.B.P.O.”. Równolegle z nim rozwijano inny – „Outerverse”, którego podstawowe założenia zbudował Mignola, ale za scenariusze odpowiadał głównie Christopher Golden, jego dobry kolega. Egmont wydał w ostatnich latach dwa opasłe tomy zawierające kompletne przygody lorda Henry’ego Baltimore’a oraz pojedynczy, chyba największy objętościowo, zbiór wszystkich odcinków serii „Joe Golem”.

Coś zabija dzieciaki. Tom 9

Trzecia faza

Recenzja powstała przy współpracy z portalem Esensja i została tam pierwotnie zamieszczona.

Coś znowu zabija dzieciaki – tym razem po rocznej przerwie. James Tynion IV i Werther Dell’Edera wracają po raz kolejny do nastoletnich lat Eriki Slaughter, kiedy to terminowała już u jednej z łowczyń Domu Slaughterów – Jessiki. Stare tajemnice i nierozwiązane sprawy powracają – jak zwykle w najmniej odpowiednim momencie.

To już dziewiąty tom serii! Musieliśmy na niego czekać cały rok – w recenzji tomu ósmego pisałem o tym, że kontynuacja nie nastąpi zbyt szybko. Zamykający go odcinek czterdziesty domknął swego rodzaju „drugą fazę” serii, przenosząc nas o kilkanaście lat wstecz, kiedy to Erica Slaughter dopiero rozpoczynała swą karierę łowczyni potworów. Omawiany dziś tom zawiera odcinki od 41 do 45, wydane po kilkumiesięcznej przerwie, podczas której czytelnicy zastanawiali się, czy seria będzie w ogóle kontynuowana – wszak czuć już było zmęczenie materiału.

Lolita

Zło w pięknym przebraniu

Recenzja powstała przy współpracy z portalem Esensja i została tam pierwotnie zamieszczona.

Jeszcze nie tak dawno pisałem o najohydniejszym bohaterze powieści, z jakim miałem do czynienia – Patricku Batemanie z „American Psycho”. Teraz nadchodzi kolejny – Humbert Humbert ze słynnej i przeanalizowanej wzdłuż i wszerz „Lolity” Vladimira Nabokova. Który gorszy? Trudno wyrokować – w końcu żaden nie jest narratorem wiarygodnym. Każdy z nich przedstawia swoje losy w sposób skrajnie subiektywny, a spora część ich relacji może (choć nie musi) okazać się kłamstwem (bez znaczenia czy zamierzonym, czy nie). Humbert wydaje się jednak bardziej realny i przez to – zdecydowanie bardziej odrażający.

Gdy Nabokov szukał wydawcy dla „Lolity” spotykał się z regularnymi odmowami. Jeden z nich powiedział mu nawet, że gdyby ta powieść ujrzała światło dzienne wszyscy zaangażowani skończyliby w więzieniu. Jest ona zbiorem wspomnień europejskiego intelektualisty oczekującego w więzieniu na proces w sprawie o zabójstwo. „Lolita” to jego spowiedź życia obejmująca okres, kiedy to osiadł w Nowej Anglii z zamiarem napisania powieści. Humbert od samego początku przyznaje, że fascynują go „nimfetki”, czyli dziewczynki w wieku 12-15 lat, które w jego pokręconym umyśle jawią się jako wiodące na pokuszenie, emanujące seksem istoty. Humbert jest po prostu pedofilem i wcale się z tym nie kryje – tłumaczy tylko, że najprawdopodobniej ukształtowany został przez nieszczęśliwą miłość swej do zmarłej przed laty trzynastoletniej przyjaciółki Annabell. Czytelnik staje się ławnikiem w procesie życia Humberta, a on sam przeprowadza długą mowę obronną we własnej sprawie.

Niepisane. Tom 4

Wojna na słowa

Recenzja powstała przy współpracy z portalem Esensja i została tam pierwotnie zamieszczona.

Mike Carey i Peter Gross powracają z czwartym tomem „Niepisanego”. Jedna z najbardziej wymagających serii komiksowych nieistniejącego już imprintu DC Vertigo wchodzi w fazę kulminacyjną i choć wiemy już całkiem sporo o intrydze i zasadach rządzących światem przedstawionym, to mamy wrażenie, że większość tajemnic wciąż pozostaje ukryta.

„Idę po was, bydlaki” – tym zdaniem, wypowiedzianym przez Toma Taylora, głównego bohatera, kończy się poprzedni, trzeci tom. Tajemnicza organizacja zwana Kabałą stara się przejąć władzę nad opowieściami, wszelkimi narracjami kształtującymi nasz gatunek od zarania dziejów. Tom i jego dwójka wiernych przyjaciół robią wszystko, aby pokrzyżować plany Kabały, a także odkryć prawdę o pochodzeniu Toma. Najprawdopodobniej bowiem jest on postacią fikcyjną (!), którą jego „ojciec”, autor książek dla młodzieży w stylu „Harry’ego Pottera”, powołał do życia poświęcając przy tym własnego potomka. Chociaż w sumie diabli wiedzą – podstawowym założeniem świata „Unwritten” jest bowiem całkowite zrównanie fikcji i realności. Struktura tegoż świata zbudowana jest z opowieści i każda jest prawdziwa w pewnym stopniu. W jakim? Zależnym od wiary, nastawienia i potrzeb odbiorców tychże opowieści.