Zakończyliśmy już podróże po uniwersum Bas-Lag Chiny Miéville’a (no dobrze, wrócimy dziś jeszcze na chwilę, ale już po raz ostatni). Angielski pisarz-buntownik-socjalista-fantasta napisał jeszcze wiele innych znakomitych rzeczy. Zanim zabierzemy się za jego kolejne powieści warto przeczytać krótsze formy. Oto „W poszukiwaniu Jake’a i inne opowiadania”.
W zbiorze tym znajdziemy czternaście opowiadań. Dziewięć wydanych w najróżniejszych magazynach i antologiach w latach 1998-2004 (w Polsce ukazywały się głównie w „Nowej Fantastyce”), cztery teksty napisane specjalnie do tej edycji oraz zamykającą zbiór niesamowitą nowelkę, minipowieść wydaną w 2002 roku samodzielnie.
W omawianym dziś zbiorze nie zabrakło niczego, z czym kojarzy nam się China Miéville – jest mroczna fantastyka, a nawet groza idąca w stronę weird fiction, a gdzieś tam w tle – z różnym natężeniem – manifest przekonań społeczno-politycznych autora. Niektóre opowiadania są mocno impresyjne – niemal pozbawione fabuły, ale za to bardzo oddziałowujące na wyobraźnię i swego rodzaju czytelniczą wrażliwość. Tytułowe „W poszukiwaniu Jake’a” albo „Fundamenty” to jest właśnie niemal poetyckie weird fiction – bardziej wewnętrzne monologi cierpiących bohaterów. Metafikcyjne „Doniesienia o pewnych wypadkach w Londynie” przypominają archiwa Zampano z „Domu z liści” – samoświadome (!) ulice pojawiają się w różnych miejscach (i czasach) Londynu, będąc jednak zagrożeniem a nie atrakcją (jak chociażby w „Doom Patrolu” Granta Morrisona). Jedna z tych ulic pojawia się potem w „LonNieDyn” – młodzieżowej powieści fantasy Miéville’a, którą może kiedyś przeczytam.
Niektóre teksty nawiązują do świata Bas-Lag. Przypominający „Frankensteina” „Chowaniec”, mimo iż z akcją osadzoną (znów) w Londynie), mógłby dziać się z powodzeniem w Nowym Crobuzon. „Jack” dzieje się właśnie tam (jedyne opowiadanie nie powiązane ze stolicą Anglii) – opowiada wycinek z życia Jacka Pół-Pacierza, którego znamy głównie z „Żelaznej Rady”. Miéville porusza też temat ludzkich paranoi, które w jego światach mogą nie być wcale urojeniami. Lovecraftowskie „Szczegóły”, czy „Łącznik” są jednymi z najlepszych w zbiorze, a do całkiem udanych i również nawiązujących do tematyki „chorób umysłowych” są teksty „Hasło z encyklopedii medycznej” i „Inne nieba”. Ogólnie w czterech ostatnio wymienionych opowiadaniach mamy do czynienia z motywem dostrzeżenia takiego fragmentu rzeczywistości, który raz zobaczony nie może być już zapomniany. I pozostaje już na zawsze nieusuwalny, dręczący i wręcz morderczy.
Gdzie manifesty polityczne? Im ich więcej, tym tekst mniej udany. Czuć je delikatnie już w „Fundamentach”, choć tu akurat są bardzo fajnie wplecione w narrację. Takie teksty jak „Koniec z głodem” i „Dzień dziś wesoły” są z kolei tubami propagandowymi, które zagłuszają niestety odbiór. Najsłabszy z całego zbioru jest antywojenny komiks (tak!) rysowany przez Liama Sharpa do scenariusza Miéville’a. Nie, nie polecam, dziękuję.
Najlepszym tekstem zbioru jest zdecydowanie ten najdłuższy, ostatni. Mikropowieść „Lustra” („The Tain”) została nawet wcześniej wydana samodzielnie, ale jej rozmiar pozwolił na wrzucenie jej do przecież i tak niezbyt wielkiego zbioru. Miéville opowiada tu znów o „innym Londynie”, jego lustrzanym odbiciu, w którym żyją przerażające, mordercze istoty pragnące dokonać inwazji na nasz świat. Wyjść mogą nie tylko z luster, ale z każdego miejsca odbijającego obraz naszej rzeczywistości. Rewelacyjna historia, o której im mniej napiszę tym lepiej.
Lovecraft, Strefa Mroku, weird fiction, urban fantasy, groteska i metafikcja – takie są opowiadania Chiny Miéville’a ze zbioru „W poszukiwaniu Jake’a”. Oto Londyn wielu rzeczywistości, „Nigdziebądź” Gaimana podniesione do potęgi. Zapraszam.
Tytuł: W poszukiwaniu Jake’a i inne opowiadania
Autor: China Miéville
Tłumaczenie: Grzegorz Komerski, Michał Jakuszewski, Konrad Walewski, Dorota Guttfeld
Tytuł oryginału: Looking for Jake and Other Stories
Wydawnictwo: Zysk i S-ka
Wydawca oryginału: Macmillan
Rok wydania: 2010
Rok wydania oryginału: 2005
Liczba stron: 281
Wydanie: I
ISBN: 9788375065275
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz